99 WOORDEN 
 
Grappig 
 
‘Hanna van Hendrik’ is grandioos, emotionerend totaaltheater over de kracht van boeren. De grimmige boerenopstand in Tubbergen in 1971 vanwege een voorgenomen ruilverkaveling vormt het decor. Hanna, weduwe van Hendrik, heeft een zoon met rugzakje en haar daardoor niet op kan volgen, dochter die weg wil en een verlieslatend boerenbedrijf. De tijden veranderen onverbiddelijk maar Hanna overleeft. Ik weet nog dat we iemand met een kleine verstandelijke beperking toen wel ‘een grappig’ noemden. In een felle puberdiscussie confronteert haar dochter Hanna met de vraag: ‘Had je liever gehad dat ik zeven achtste was en niet hij?’ Zeven achtste; grappig! 
15 augustus 2019 

Medeleven 
 
Ziekte en dood zijn zaken des levens, desondanks creëren ze een drempel en vullen schoenen met lood. Het huis van een ernstig zieke binnengaan of aansluiten in de rij om de naasten van de overledene te condoleren is de laatste fase in een proces van wikken en wegen dat zich in de eigen emotie afspeelt. Fysiek kun je weglopen, mentaal nooit. Met uitstel riskeer je definitief en onherstelbaar afstel. Je weet als beste: bij de geringste twijfel moet je gaan, het is het juiste om te doen. Eenmaal weer buiten besef je: medeleven maakt iedereen uiteindelijk blij van verdriet. 
8 augustus 2019 

Gezicht 
 
Hoe functioneert onze vrije open samenleving optimaal? Niet door pietluttige wetgeving of verstikkende verordeningen, noch door de betrutteling waaraan media en andere betweters ons voortdurend blootstellen. We interacteren door elkaar aan te kijken, woorden spreken, wederhoren en gezichten lezen. Dat onthardt standpunten, laat polen contact maken en ontmaskert valse alibi’s. Het formele verbod op volledige lichaamsbedekking zou een vanzelfsprekend gebod van open gelaten moeten zijn. Een compromis tussen extremen staaft deze stelling: zelfs de overtuigde naturist zal niet snel in zijn of haar nakie in de publieke ruimte rondlopen. Dat is in veruit de meeste gevallen ook geen gezicht. 
1 augustus 2019 

Liggen 
 
Toen wij van Muiden vertrokken, vertrokken wij van de Herengracht. In de haven, rondom ‘De Groene Draeck’, luxe jachten net zo opeengepakt als autobolides op de krappe parkeerplekken. We verkennen het vestingstadje, drinken koffie en gaan aan boord. Het veer deint langs het machtige Muiderslot en na twintig minuten betreden we via de valreep het fort midden in het IJmeer, onderdeel van de Stelling van Amsterdam. We klauteren over massief beton, nemen steile trappen en leren de geschiedenis. Terug aangemeerd lopen we naar de auto en rijden in twee uur naar huis. Blij dat ik lig. Na Pampus.  
25 juli 2019 

Heksen 
 
In de jaren zeventig was ik voor het eerst in de Harz, op de grens van West-Duitsland en de Deutsche Democratische Republik. Het IJzeren Gordijn sneed nog dwars door heuvels, dorpen en families. Vanuit Torfhaus in het westen was Goethe ooit begonnen aan zijn wandeling naar de hoogste top: de Brocken. Daar vieren de heksen Walpurgisnacht, volgens het volksgeloof. We zagen hem liggen: geheimzinnig, sinister, onbereikbaar. Nu is alles anders, markeren slechts informatieborden de voormalige ‘Innerdeutsche Grenze’. Is dit land daarmee zijn mysteries kwijtgeraakt? Nee, vier heksen zijn me achterna gekomen. Via de Deutscher Paketdienst, dat dan weer wel. 
18 juli 2019